كروسينسكى ( مترجم : عبد الرزاق دنبلى " مفتون " )
17
سفرنانه كروسينسكى ( فارسى )
* تاريخ مشتمل بر روال دولت صفويه در عهد شاه سلطان حسين و استيلاى افغان در ولايت اصفهان بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد للّه رب العباد و خالق الانام و الصلاة و على نبيه و عترته الكرام و منه الاعانه فى كل افتتاح و اختتام و بعد در زمان شاه سلطان حسين صفوى شخص سياحى از ثلث مسيحيه در عالم سياحت به اصفهان آمده در آنجا قريب به * بيست و پنج شش سال متوقف و ناظر اوضاع بد و نيك جهان از حوادث روزگار تجربه اندوز و مصلحت آموز بود . مردى با فطانت و كامل عيار و گرم و سرد روزگار ديده و اوضاع افاغنه قندهار كه به اصفهان مسلط شده بودند به دقت تمام به زبان لاتين نوشت . اين [ 2 ] نسخه به استانبول رسيد و از ملتزمين دربار خوانده كار روم ابراهيم نامى آن كتاب به زبان تركى درآورده و در باسمه خانه اسلامبول كه آن را دارالطبايع گويند باسمه كرده و مسمى به عبرتنامه ساخت . يكى از نسخ كتاب مذكور به * نظر مبارك نواب وليعهد دولت ايران رسيد و به موجب امر خجستهء آن جناب مترجم اين نسخهء عبرت مآب بندهء درگاه جهانپناه ابن نجفقلى عبد الرزاق به زبان فارسى درين اوراق ضبط نموده كه همه * اهل فطانت و تاريخ و ارباب و ادب و صحبت را نفع او عموميت بهم رسانيد . فلهذا قلم نگاشتهء مترجم مىگردد كه سياح مزبور نوشته است كه در سنهء نهصد و شش كه نوبت سلطنت در روم به سلطان سليم خان رسيده بود و در ايران به شاه اسماعيل صفوى مشهور به شيخ اعلى منتقل گرديد و به نحوى كه [ 3 ] در كتب تواريخ مسطور است سلطان سليم هوس ايران